Cỡ chữ
18
Màu nền
Khoảng cách
1.5
Màu chữ
Phông chữ
Canh lề
Chương 493: Triều khởi triều lạc
Cập nhật: 2 tháng trước
|
~35 phút đọc
Tốc độ:
1x
Cao độ:
0
Giọng đọc:
Sóng nhè nhẹ vỗ lên mạn thuyền. Quan thuyền lấy một tiết tấu không thể diễn tả chậm rãi nhẹ trôi, vừa lúc phù hợp với giọng điệu thong thả của Đường Thuận Chi ở bên trong thuyền, giờ khắc này thiên nhân hợp nhất.
- 34 năm trước, vào thời khắc tiên sinh hấp hối, các lão sư hỏi tiên sinh có y ngôn gì.
Đường Thuận Chi chậm rãi nói:
- Tiên sinh dùng ngón tay hướng trước ngực, để lại tám chữ cuối cùng của đời người."Thử tâm quang minh, diệc phục hà ngôn."
Thẩm Mặc rất có nghiên cứu đối với điển tịch Vương Học, tự nhiên biết đoạn cố sự này, y nhẹ nhàng gật đầu, nghe Đường Thuận Chi nói tiếp:
- Lý giải của ta đối với bát tự châm ngôn này là 'không thẹn với lương tâm, chết có ý nghĩa', từ đó về sau ta hết sức hướng tới loại cảnh giới này, lúc nào cũng chỉ cầu cúi ngẩng đầu không thẹn, tận hết sức mình.
Rồi mỉm cười nói với Thẩm Mặc:
- Ta cũng đã từng khổ não, cũng đã từng mất mát, cũng đã từng không thể kiên trì tiếp, nhưng mỗi khi ta nghĩ tới tám chữ này, ta liền cảm giác tâm linh như có chỗ dựa. Rốt cuộc có một ngày, ta phát hiện toàn bộ cửa ải khó khăn đều là một đoạn trải qua, đi qua đoạn nhấp nhô sẽ gặp con đường bằng phẳng nghênh đón. . . Cho dù ở trên hiểm phong cũng còn có vô hạn phong cảnh, chỉ nhìn ngươi đối mặt với nó thế nào.
- Từ sau khi hiểu được đạo lý này, ta liền mỉm cười đối với mỗi ngày, bất kể đang trải qua việc gì, ta đều gắng đạt tới tận hết sức mình, làm được không thẹn với lương tâm, về phần kết quả đạt được gì, cũng không phải vấn đề ta quan tâm.
Đường Thuận Chi bỗng dừng lại, dường như nhớ tới cuộc đời nhấp nhô lên xuống của mình, rồi khẽ mỉm cười nói:
- Cho nên cả đời ta, học vấn cũng chưa thấu, quan cũng không làm tốt, ngay cả kháng Oa, hôm nay cũng phải bỏ dở nửa chừng rồi, ta thật là một kẻ vô tích sự.
Nói rồi, trên mặt nở nụ cười tiêu sái, không mang theo một tia tiếc nuối:
- Nhưng ta không hối hận chút nào, bởi vì học vấn không tốt, là ta không có đại trí tuệ của tiên sinh, cũng không phải là không chăm chỉ; quan không làm tốt, là ban đầu tính cách của ta không hợp làm quan. Sau đó ta ép buộc mình học hành, đáng tiếc tuổi không đợi người, khiến ta không cách nào xây dựng được công lao sự nghiệp như tiên sinh. . .
Chỉ nghe Đường Thuận Chi thở dài một hơi nói:
- Đấu với trời, đấu với đất, nhưng không thể đấu với số mệnh, đời này không thể làm tam bất hủ thánh nhân như tiên sinh, lập công, lập đức, lập ngôn. Nhưng ta đã tận khả năng của mình, dốc hết sức, không thẹn với lương tâm, cũng được cho là chí nhân rồi.
Rồi mỉm cười Thẩm Mặc nói:
- Không tiếc nuối như vậy, chết thì có khổ gì?
Thẩm Mặc trầm tư một lúc lâu, khẽ nói:
- Ý của sư thúc là, sư thúc kiên trì cái tâm của mình, làm tất cả một cách dụng tâm nhất, tự nhiên là có thể lạnh nhạt với thành bại vinh nhục, đúng không?
Đường Thuận Chi cười hỏi y:
- Tâm của mình là cái gì?
Thẩm Mặc suy nghĩ một chút, nhỏ giọng nói:
- Là lương tâm. . .
Đường Thuận Chi lại hỏi:
- Tâm học của tiên sinh tứ tuyệt là cái gì?
Điều này không cần nghĩ, Thẩm Mặc hắng giọng nói:
- Vô thiện vô ác tâm chi thể, hữu thiện hữu ác ý chi động. Tri thiện tri ác thị lương tri, vi thiện khứ ác thị cách vật.
Đường Thuận Chi cười thành tiếng, hỏi y:
- Ngươi còn gì nghi vấn nữa không?
Thẩm Mặc chậm rãi lắc đầu. Những gì Đường Thuận Chi có thể dạy thì đã dạy cho y hết rồi. Nhưng nếu muốn chân chính tỉnh ngộ thì còn phải dựa vào tu hành và ngộ tính của bản thân y. Nói không chừng sau một khắc liền có thể khai ngộ, chân chính nắm trong tay tâm linh của mình; nói không chừng vĩnh viễn làm không được, chỉ có thể mặc cho tâm bay đi, ý loạn, mê mê tỉnh tỉnh qua cả đời.
~~
Giải quyết hết vấn đề Hình nhi thượng, còn phải trở lại trong hiện thực Hình nhi hạ. . .
/Hình nhi thượng là chỉ những quy luật, nguyên tắc tương đối trừu tượng.
Hình nhi hạ là chỉ cụ thể, sự vật cảm tính.
Cái này thuộc phạm trù Triết học #:-S
Thẩm Mặc nhẹ giọng hỏi:
- Sư thúc gọi sư điệt tới là có gì muốn dặn?
- Quả thật có chút bận tâm.
Đường Thuận Chi cười nói:
- Mặc dù ta có thể ra đi an nhàn, không còn bận tâm, với ta mà nói, thế giới này đã kết thúc. Thế nhưng các ngươi còn phải tiếp tục sống sót, hoàn thành đều sứ mệnh của mình, cho nên trước khi sắp chia tay ta có vài lời khuyên, vài câu nhắc nhở.
Rồi cười ha ha nói:
- Nếu như ngươi không định nghe thì ta cũng không nhắc nhở ngươi cái gì.
- Mời sư thúc nói. - Thẩm Mặc khẽ nói: - Thuốc tốt lời ngay, ta sẽ không giấu bệnh sợ thầy.
- Rất tốt. - Đường Thuận Chi cười nói: - Ngươi ghé tai qua đây.
Thẩm Mặc không biết vì sao hắn phải thần bí như vậy, nhưng vẫn theo lời ghé tai đến. Chỉ nghe Đường Thuận Chi nói ở bên tai:
"Táp táp tây phong mãn viện tài,
Nhị hàn hương lãnh điệp nan lai.
Tha niên nhĩ nhược vi Thanh đế,
Báo dữ đào hoa nhất xử khai. . ."
Bài [Đề cúc hoa]
Dịch nghĩa:
Ào ào gió tây trong vườn trồng hoa cúc
Nhị tàn, hương lạnh, bướm khó bay qua
Năm tới nếu ngươi làm chúa xuân
Sẽ truyền cho hoa đào nở ở đây cùng một chỗ
Dịch thơ:
Vi vút đầy vườn thổi gió tây
Nhụy rầu hương lạnh bướm khôn bay
Nếu xuân năm tới ngươi làm chúa
Truyền với hoa đào nở cả đây.
Bài thơ cũng không ưu mỹ, nhưng khí phách tận trời, chấn cho Thẩm Mặc suýt nữa ngả ngồi ra đất -- bài thơ này cũng không phải Đường Thuận Chi sáng tác, mà là đến từ đồng chí Hoàng Sào nổi tiếng. Từ sau khi Hoàng tiên sinh xuất đạo liền thay thế địa vị của Trần Thắng Ngô Quảng, trở thành nhân vật đại biểu cho cuộc khởi nghĩa nông dân. Hiện tại Đường Thuận Chi chỉ sửa 1 chữ trong bài thơ rồi đọc cho Thẩm Mặc, kẻ ngu cũng biết ý gì!
/Sửa 'ta=ngươi'.
"Lão huynh muốn học tập Hoàng tiền bối chắc!" đây là ý ngoài lời mà Thẩm Mặc nghe ra. Mặc dù lòng dạ của y còn sâu hơn cả thành Bắc Kinh, nhưng vẫn không thể hoàn toàn che giấu được sự kinh hoàng trong nội tâm. Một mặt thầm than trong lòng: "Lẽ nào ta ở trong mắt người khác, sinh ra đã cái mác làm phản rồi sao?" Một mặt biến sắc mấy lần, mồ hôi cũng thấm đầy trán.
Giờ lại đến phiên Đường Thuận Chi giật mình, hắn khẽ hỏi:
- Chuyết Ngôn, sao ngươi lại sợ thành như vậy?
Thẩm Mặc miễn cưỡng bảo trì trấn định, cười khổ một tiếng nói:
- Sư thúc cũng nói ta thành phản tặc rồi, ta còn có thể không sợ sao?
- Không đến mức vậy chứ? - Đường Thuận Chi nhẩm lại bài thơ kia: - Không nghiêm trọng thế mà.
- "Tha niên ngã nhược vi Thanh đế, báo dữ đào hoa nhất xử khai", đấy mà còn không nghiêm trọng hả?
Thẩm Mặc tức giận nói:
- Sư thúc, lời này mà truyền ra ngoài thì sẽ phải rơi đầu. Mặc dù sư thúc sắp phải đến thế giới khác rồi, nhưng lời nói vẫn còn phải chịu trách nhiệm. Ta dám phát thệ với thiên thần đầy trời, chưa từng nghĩ tới làm cái gì 'đế' thối tha ấy hết.
- Đâu phải vậy?
Đường Thuận Chi nói:
- Thanh đế chẳng qua là vị thần của mùa xuân, cùng lắm cũng chỉ coi là vương hầu phụ tá Ngọc Đế mà thôi.
Rồi cười nói:
- Ngươi đừng có mà liên tưởng bậy. Ý của ta là, ngươi phải học Vương An Thạch, biến đổi cái sự cũ kỹ hủ bại của Đại Minh, đúng không.
Bấy giờ Thẩm Mặc mới thở phào ra hơi, dở khóc dở cười nói:
- Thơ này là của Hoàng Sào làm, có thể tùy tiện trích dẫn sao?
- Cho nên ta mới bảo ngươi ghé tai qua đấy thôi.
Đường Thuận Chi bỡn cợt cười nói:
- Ngươi nói hai ta ai nghĩ sai?
Thẩm Mặc sớm biết là không đú lại vị sư thúc này, đành phải đầu hàng:
- Là ta là ta.
- Vậy thì còn được.
Đường Thuận Chi cười một tiếng, lại nghe Thẩm Mặc hỏi:
- Sao mà sư thúc thấy được chuyện này?
- Xem ra ngươi thật có dự định này!
Đường Thuận Chi khẽ nói:
- Tất cả những gì ngươi làm ở Tô Châu ta đều nhìn rõ hết, cũng tỉ mỉ nghiên cứu qua, phát hiện mặc dù ngươi xé xuống lá cờ ti Thị bạc, nhưng những chuyện làm ở phía dưới lá cờ, mỗi chuyện ta đều là mới nghe lần đầu. Có thể nói, hiện tại ti Thị bạc ngoại trừ cái tên là không đổi, kỳ thực đã biến thành một dạng khác. Một cơ cấu có thể độc lập tự chủ!
- Xem một chiếc lá biết trời thu mát mẻ. Nếu tương lai ngươi đăng các bái tướng nắm quyền, khi đó nhất định sẽ không sống yên ổn. Vả lại không phải là đánh đấm thông thường, mà sẽ là một trận đánh lớn!
Đường Thuận Chi nói năng rất sắc bén, đã làm cho Thẩm Mặc không thể biện luận, y chỉ có thể nhẹ nhàng gật đầu, cũng không định lừa hắn, thầm nghĩ cũng vừa lúc để nghe ý kiến của hắn thế nào, liền trịnh trọng gật đầu nói:
- Mặc dù ta mới 22 tuổi, nhưng đi ra làm quan đã 10 năm, nhìn khắp Đại Minh triều này thấy chuyện bất bình rất nhiều, không thay đổi thì chỉ có một đường chết. Gần là bị dị tộc diệt quốc, xa là lạc hậu với cường quốc, khi muốn đuổi kịp thì đã quá khó.
~~
Cách nói của y không hề bảo lưu chút nào, cũng không quản Đường Thuận Chi người ta có thể nghe hiểu hay không. . . Có lẽ ở trong tiềm thức, y đã đem vị sư thúc này trở thành một vị thần không gì làm không được rồi.
Đường Thuận Chi cũng không phải xuyên không tới đây, đương nhiên có hơi choáng váng, hắn đành phải hỏi xác thực:
- Cái nào bất bình?
- Bất bình đầu tiên là ở chỗ ruộng đất. Bởi gần trăm năm nay, triều đình bỏ mặc thôn tính ruộng đất, bảy thành ruộng đất của thiên hạ, đã tập trung trong tay một thành người, khiến người giàu nhiều ruộng mà không phải nộp thuế, người nghèo không kham nổi gánh nặng, hơn nữa thiên tai mấy năm liền đã tăng thêm phần gian khổ cho người nông dân, bọn họ phát hiện chỉ trông chờ vào đất thì đã không còn đường sống, sẽ trở thành lưu dân. Mà lưu dân, chính là ngọn nguồn mà bạo động tạo phản!
- Bất bình thứ hai ở chỗ nam bắc chênh lệch quá lớ. Phía nam đất lành, trù phú an khang, cho dù có giặc Oa quấy nhiễu, cuộc sống cũng vượt xa phương bắc. . . Có câu là đầy kho mới biết lễ nghi, muốn để cho một hài tử đọc sách, bình dân bách tính chí ít phải đạt được Tiểu khang thì mới ổn. Việc này tại phía nam không tính là khó. Mà ở phương bắc, hài tử có thể cắp sách đi học thì ít đến đáng thương.
Thẩm Mặc trầm giọng nói:
- Sự khác biệt của tiếp thu giáo dục thể hiện ở trên khoa cử, đó là chất lượng của khảo sinh nam bắc chênh lệch quá lớn, mặc dù có phân ra bảng lục thủ của hai vùng nam bắc, nhưng đến cuối cùng sắp xếp định thứ tự thì chẳng phân biệt được nam bắc.
Thẩm Mặc lấy hơi rồi nói tiếp:
- Chúng ta đều là người từng trải, đương nhiên biết không Hàn Lâm xuất thân thì không được nhập nội các, cho nên các thừa tướng, bộ đường của triều đình tuyệt đại đa số đều là người phía nam, bản thân người phía nam rất coi thường người phương bắc. Hiện tại các chức vị của họ tại phương bắc thì lại càng thiếu suy nghĩ vì bách tính phương bắc. Chỉ vì quan chức của mình, không quản bách tính chết sống, thậm chí là an nguy của phương bắc. . . Nếu như tương lai, phương bắc mấy năm liền hạn hán, đồng thời Man tộc tạo phản, hậu quả thiết nghĩ không chịu nổi.
- Thứ ba, là bất bình giữa thương nhân và kẻ sĩ. Kẻ sĩ không tham gia lao động, nhưng lại hưởng hết đặc quyền, không làm mà hưởng; thương nhân sáng tạo ra tài phú vô cùng thì không có bất cứ địa vị chính trị gì, còn phải chịu kẻ sĩ khi dễ bóc lột. Như vậy hậu quả rất nghiêm trọng, sẽ làm cho thương nhân, người nắm giữ tài nguyên to lớn của xã hội thiếu khuyết lòng trung thành đối với triều đình, khó mà cùng quan viên đồng tâm hiệp lực, thậm chí có đôi khi sẽ phản chiến, từ phía sau đâm cho triều đình một đao, đây đều là việc rất có khả năng.
Cuối cùng, Thẩm Mặc tổng kết:
- Chuyện bất bình có rất nhiều, nhưng chỉ đi sâu vào tam đại bất bình này. Nếu như không giải quyết, mỗi một cái đều có thể dẫn đến họa ngập đầu tai ương.
Bỗng dừng lại một lát, mới nói tiếp:
- Cho dù không ở đương đại, nhưng cũng sẽ không quá 100 năm, Chuyết Ngôn bất tài, tính toán cho Hoa Hạ ta, cũng phải thử đi giải quyết mấy vấn đề này.
Nghe xong những lời trần thuật đầy hùng hồn của Thẩm Mặc, Đường Thuận Chi lại thong thả nói:
- Cải cách chính trị của Vương An Thạch kết quả cuối cùng thế nào?
- Thất bại rồi. - Thẩm Mặc nhìn Đường Thuận Chi, nhẹ giọng đáp.
- Vì sao lại thất bại? - Đường Thuận Chi hỏi.
Thẩm Mặc thầm nghĩ, đó cũng giống như một hài tử ba tuổi không có mẹ, nói đến thì dài. Cũng may Đường Thuận Chi không có làm khó y, mà là tự hỏi tự đáp:
- Vương An Thạch sở dĩ thất bại, là bởi vì hắn tự cho là thông minh, quá tưởng đương nhiên.
Rồi nói nặng lời hơn:
- Một việc, một hiện tượng xuất hiện ở trên đời này tất nhiên phải có tính hợp lý của nó, bằng không thì nó sẽ tuyệt không sinh ra, sinh ra cũng sẽ lập tức tiêu vong.
- Vương An Thạch không hiểu được đạo lý này, hắn thống hận tất cả hiện trạng không công bình, muốn phá vỡ toàn bộ chế độ cũ. Mà không biết, cũ có chế độ hoặc ngoan cố, hoặc không hợp lý, nhưng phù hợp với yêu cầu của một phương cường đại nhất. Cho nên một phương cực mạnh nhất định sẽ giữ gìn chế độ, và người chấp hành chế độ. Những người này đều là người rất thông minh, vả lại sở hữu quyền lực cực mạnh. Bọn họ nhất định sẽ triển khai thế tiến công ác liệt nhất đối với bất cứ người nào vọng tưởng phá cũ lập mới, từ thân thể đến tinh thần, tiêu diệt hoàn toàn phần tử đối lập.
Thấy Thẩm Mặc lộ vẻ mặt suy tư, Đường Thuận Chi có chút uể oải nói:
- Ta rất xem trọng tương lai của ngươi, chỉ cần không xuất hiện bất trắc, 20 năm sau triều đình Đại Minh này sẽ là thiên hạ của ngươi. Ngươi có thể chủ đạo một tràng phục hưng, cũng có thể gây thành một tràng tai hoạ, là phúc hay họa, tất cả chỉ là một ý niệm của ngươi.
- Vậy làm sao phân biệt, cái nào có thể làm, cái nào không thể làm chứ?
Thẩm Mặc cũng không phải muốn hoàn toàn nghe hắn, linh hồn đến từ 500 năm sau, chỗ đáng quý nhất đó là sẽ không mê tín bất cứ quyền uy nào, cho dù đối mặt với Như Lai, Allah, hoặc là chúa Giê-xu. Nhưng điều này cũng không gây trở ngại cho y, khiêm tốn hỏi 'Đạo' của một vị đại hiền.
- Tiêu chuẩn là làm theo khả năng.
Đường Thuận Chi rủ mi mắt xuống nói:
- Những chuyện mà ngươi cảm giác bản thân nhấc chân là có thể làm được thì đừng do dự giữ sức, phải toàn lực ứng phó để hoàn thành, nhưng nhất thiết đừng 'biết rõ không thể mà vẫn cố'!! Đó là một loại tâm tính của nhược giả, nhìn như ngược lại với 'phá bình phá cho vỡ', nhưng kì thực cùng loại.
Nói rồi giương mắt lên, hai mắt như điện nhìn Thẩm Mặc, gằn từng chữ:
- Người có quyền hành nắm giữ quốc gia thì không nên hành động theo cảm tình, làm những chuyện đã định trước sẽ không thành công. Cũng không thể áp đặt một tương lai mơ hồ lên đầu quốc gia và bách tính, đó là một loại hành vi không phụ trách nhiệm.
- Vậy chẳng phải là mọi việc sẽ không làm gì?
Thẩm Mặc nhẹ giọng hỏi:
- Bất kể làm cái gì, đều có chỗ không xác định được. Lẽ nào phải vì chuyện nhỏ mà bỏ việc lớn.
- Đương nhiên không phải.
Đường Thuận Chi lắc đầu cười nói:
- Đối với trị quốc, ý kiến của ta là dụng tâm Bồ Tát, cầm thủ đoạn sét đánh. Cái trước là, lúc nào ngươi cũng phải nhớ kỹ, tôn chỉ của mình là 'để cho đại đa số mọi người được sống tốt'. Ngươi không đập chén cơm của người khác, người khác cũng sẽ không phản đối ngươi, tất cả mọi người không phản đối ngươi, ngươi cũng có thể làm thêm nhiều việc lợi quốc lợi dân rồi.
Rồi vẻ mặt nghiêm túc nói:
- Còn cái sau, chính là đối với người phản đối quyết không thể lưu tình, hoặc là không làm, đã làm là làm dứt khoát, tuyệt không cho đối phương cơ hội tỉnh lại.
- Hai cái hỗ trợ lẫn nhau, mới có thể giúp ngươi đạt được sự ủng hộ và kính nể của đại đa số người, mới có thể giúp ngươi thủy chung ở vào đa số phái, mà địch nhân của ngươi thì thủy chung bị vây vào hoàn cảnh bị cô lập. Đắc đạo đa trợ, thất đạo quả trợ, dĩ đa trợ đối quả trợ, sao lại có lý không thắng?
~~
Sau khi nghe xong những lời khuyên của Đường Thuận Chi, Thẩm Mặc khẽ nói:
- Những lời nói của sư thúc ta đều nhớ kỹ, hiện tại sư thúc có thể nhắc nhở rồi chứ?
- Ừm. . .
Đường Thuận Chi uể oải nhắm mắt lại:
- Đi gọi Hạc Chinh vào đây.
Nói nhiều như vậy hắn đã như dầu hết đèn tắt, cần phải nghỉ ngơi một chút thì mới có thể kiên trì nói thêm vài câu.
Thẩm Mặc liền vội vàng đi ra ngoài gọi Đường Hạc Chinh đi vào. Vừa nhìn thấy phụ thân, hắn liền quỳ phịch xuống, rơi lệ nói:
- Phụ thân có gì phân phó?
Hắn cũng biết, đây là cha hắn đang dặn dò hậu sự.
- Hậu sự không cần phân phó, ngươi khẳng định sẽ làm rất tốt.
Đường Thuận Chi nhìn đứa con trai nhỏ tuổi, đây là tiếp diễn cho sinh mệnh của mình. Hắn hơi đ*ng t*nh nói:
- Hạc Chinh, cho tới bây giờ ta đều mặc cho con tự do phát triển, cứ nhất định không muốn con đi vào con đường khoa cử, ràng buộc nhân sinh của con. Hiện tại con đã 24 tuổi rồi, vào tuổi này thì năm đó cha đã trúng tiến sĩ, nhưng cũng trôi qua một cách mơ màng, làm cho ta phí thời gian rất nhiều năm, cuối cùng thành kẻ vô tích sự.
Vẻ tiêu sái khi tự thuật với Thẩm Mặc tự nhiên không thể dùng để nói với con trai, bởi vì đối với người trước là thổ lộ, đối với người sau chính là giáo dục. Lại nghe hắn trầm giọng nói:
- Trước đây con từng nói, muốn học tổ sư, làm thánh nhân lập ngôn, lập đức, lập công; còn nói muốn đọc sách làm quan, làm vị quan tốt vì nước vì dân; còn nói muốn tập võ, bảo vệ quốc gia, mở mang bờ cõi; vài năm trước khi xem qua [Hải Bị Vong Lục], con lại nói muốn suất lĩnh hạm đội ra biển, đi xem những lục địa đó có phải thần kỳ như thế không.
Nói xong, hắn cúi đầu nhìn con trai, có chút vui mừng nói:
- Quả thật, hiện tại con thành thục văn võ, Tâm học, hàng hải đều có chút tạo nghệ, nhưng mọi thứ tinh thông tất nhiên là mọi thứ qua quít, hôm nay con phải xác định phương hướng cho tương lai, sau đó biến nó thành sở trường. . .
Chỉ nghe Đường Thuận Chi trầm giọng nói:
- Vấn đề này, ta đã cho con suy nghĩ một năm rồi, hiện tại cho ta đáp án đi. . .
- Bất kể là cái nào cũng được chứ ạ? - Đường Hạc Chinh nhỏ giọng hỏi.
- Đương nhiên. - Đường Thuận Chi gật đầu nói.
- Vậy con lựa chọn hàng hải. - Đường Hạc Chinh nói: - Quan trường quá bẩn, võ tướng quá thảm, thánh hiền quá xa, con vẫn thích biển rộng sạch sẽ, đi tìm những đại lục có thật này, vẫn có thể danh thùy thanh sử, làm rạng rỡ Đường gia!
- Có thể. - Đường Thuận Chi nói xong nhìn sang Thẩm Mặc. Tất cả đều hiểu ý, không cần nói rõ.
Hết thảy tâm sự đều đã giải quyết, hắn đột nhiên mặt mày rạng rỡ nói:
- Mang rượu lên đây, hai người tiễn đưa cho ta.
Một bàn thức ăn rượu ngon được mang lên, Đường Thuận Chi vừa ca vừa uống, ca chính là bài [Mãn Giang Hồng] của Nhạc Võ Mục: "Nộ phát trùng quan, bằng lan xử, tiêu tiêu vũ hiết. Sĩ vọng nhãn, ngưỡng thiên trường khiếu, tráng đồng kích liệt. Tam thập công danh trần dữ thổ, bát thiên lý lộ vân hòa nguyệt. Mạc đẳng nhàn, bạch liễu thiểu niên đầu, không bi thiết."
"Tịnh Khang sỉ, do vị tuyết; thần tử hám, hà thì diệt. Giá Tr**ng X* đạp phá, Hạ Lan sơn khuyết. Tráng chí cơ xan hồ lỗ nhục tiếu đàm khát ẩm hung nô huyết. Đãi tòng đầu, thu thập cựu sơn hà. Triêu thiên khuyết!"
Uống hết một vò rượu, Đường Thuận Chi say chết dưới ánh mắt của con trai và Thẩm Mặc, hưởng thọ 54 tuổi.
~~
Mãn giang hồng (Người dịch: Nam Trân)
Tóc dựng mái đầu,
Lan can đứng tựa,
Trận mưa vừa dứt.
Ngóng trời xa,
Uất hận kêu dài.
Hùng tâm khích liệt,
Ba mươi tuổi cát bụi công danh,
Tám ngàn dặm dầm sương dãi nguyệt.
Chớ lỏng lơi nữa kẻo bạc đầu,
Ích gì rên xiết.
Mối nhục Tĩnh Khang,
Chưa gội hết.
Hận thù này,
Bao giờ mới diệt.
Cưỡi cỗ binh xa,
Dẫm Hạ Lan nát bét.
Đói, vùng lên ăn thịt giặc Hồ,
Khát, cười chém Hung Nô uống huyết.
Rồi đây dành lại cả giang san,
Về chầu cửa khuyết.
- 34 năm trước, vào thời khắc tiên sinh hấp hối, các lão sư hỏi tiên sinh có y ngôn gì.
Đường Thuận Chi chậm rãi nói:
- Tiên sinh dùng ngón tay hướng trước ngực, để lại tám chữ cuối cùng của đời người."Thử tâm quang minh, diệc phục hà ngôn."
Thẩm Mặc rất có nghiên cứu đối với điển tịch Vương Học, tự nhiên biết đoạn cố sự này, y nhẹ nhàng gật đầu, nghe Đường Thuận Chi nói tiếp:
- Lý giải của ta đối với bát tự châm ngôn này là 'không thẹn với lương tâm, chết có ý nghĩa', từ đó về sau ta hết sức hướng tới loại cảnh giới này, lúc nào cũng chỉ cầu cúi ngẩng đầu không thẹn, tận hết sức mình.
Rồi mỉm cười nói với Thẩm Mặc:
- Ta cũng đã từng khổ não, cũng đã từng mất mát, cũng đã từng không thể kiên trì tiếp, nhưng mỗi khi ta nghĩ tới tám chữ này, ta liền cảm giác tâm linh như có chỗ dựa. Rốt cuộc có một ngày, ta phát hiện toàn bộ cửa ải khó khăn đều là một đoạn trải qua, đi qua đoạn nhấp nhô sẽ gặp con đường bằng phẳng nghênh đón. . . Cho dù ở trên hiểm phong cũng còn có vô hạn phong cảnh, chỉ nhìn ngươi đối mặt với nó thế nào.
- Từ sau khi hiểu được đạo lý này, ta liền mỉm cười đối với mỗi ngày, bất kể đang trải qua việc gì, ta đều gắng đạt tới tận hết sức mình, làm được không thẹn với lương tâm, về phần kết quả đạt được gì, cũng không phải vấn đề ta quan tâm.
Đường Thuận Chi bỗng dừng lại, dường như nhớ tới cuộc đời nhấp nhô lên xuống của mình, rồi khẽ mỉm cười nói:
- Cho nên cả đời ta, học vấn cũng chưa thấu, quan cũng không làm tốt, ngay cả kháng Oa, hôm nay cũng phải bỏ dở nửa chừng rồi, ta thật là một kẻ vô tích sự.
Nói rồi, trên mặt nở nụ cười tiêu sái, không mang theo một tia tiếc nuối:
- Nhưng ta không hối hận chút nào, bởi vì học vấn không tốt, là ta không có đại trí tuệ của tiên sinh, cũng không phải là không chăm chỉ; quan không làm tốt, là ban đầu tính cách của ta không hợp làm quan. Sau đó ta ép buộc mình học hành, đáng tiếc tuổi không đợi người, khiến ta không cách nào xây dựng được công lao sự nghiệp như tiên sinh. . .
Chỉ nghe Đường Thuận Chi thở dài một hơi nói:
- Đấu với trời, đấu với đất, nhưng không thể đấu với số mệnh, đời này không thể làm tam bất hủ thánh nhân như tiên sinh, lập công, lập đức, lập ngôn. Nhưng ta đã tận khả năng của mình, dốc hết sức, không thẹn với lương tâm, cũng được cho là chí nhân rồi.
Rồi mỉm cười Thẩm Mặc nói:
- Không tiếc nuối như vậy, chết thì có khổ gì?
Thẩm Mặc trầm tư một lúc lâu, khẽ nói:
- Ý của sư thúc là, sư thúc kiên trì cái tâm của mình, làm tất cả một cách dụng tâm nhất, tự nhiên là có thể lạnh nhạt với thành bại vinh nhục, đúng không?
Đường Thuận Chi cười hỏi y:
- Tâm của mình là cái gì?
Thẩm Mặc suy nghĩ một chút, nhỏ giọng nói:
- Là lương tâm. . .
Đường Thuận Chi lại hỏi:
- Tâm học của tiên sinh tứ tuyệt là cái gì?
Điều này không cần nghĩ, Thẩm Mặc hắng giọng nói:
- Vô thiện vô ác tâm chi thể, hữu thiện hữu ác ý chi động. Tri thiện tri ác thị lương tri, vi thiện khứ ác thị cách vật.
Đường Thuận Chi cười thành tiếng, hỏi y:
- Ngươi còn gì nghi vấn nữa không?
Thẩm Mặc chậm rãi lắc đầu. Những gì Đường Thuận Chi có thể dạy thì đã dạy cho y hết rồi. Nhưng nếu muốn chân chính tỉnh ngộ thì còn phải dựa vào tu hành và ngộ tính của bản thân y. Nói không chừng sau một khắc liền có thể khai ngộ, chân chính nắm trong tay tâm linh của mình; nói không chừng vĩnh viễn làm không được, chỉ có thể mặc cho tâm bay đi, ý loạn, mê mê tỉnh tỉnh qua cả đời.
~~
Giải quyết hết vấn đề Hình nhi thượng, còn phải trở lại trong hiện thực Hình nhi hạ. . .
/Hình nhi thượng là chỉ những quy luật, nguyên tắc tương đối trừu tượng.
Hình nhi hạ là chỉ cụ thể, sự vật cảm tính.
Cái này thuộc phạm trù Triết học #:-S
Thẩm Mặc nhẹ giọng hỏi:
- Sư thúc gọi sư điệt tới là có gì muốn dặn?
- Quả thật có chút bận tâm.
Đường Thuận Chi cười nói:
- Mặc dù ta có thể ra đi an nhàn, không còn bận tâm, với ta mà nói, thế giới này đã kết thúc. Thế nhưng các ngươi còn phải tiếp tục sống sót, hoàn thành đều sứ mệnh của mình, cho nên trước khi sắp chia tay ta có vài lời khuyên, vài câu nhắc nhở.
Rồi cười ha ha nói:
- Nếu như ngươi không định nghe thì ta cũng không nhắc nhở ngươi cái gì.
- Mời sư thúc nói. - Thẩm Mặc khẽ nói: - Thuốc tốt lời ngay, ta sẽ không giấu bệnh sợ thầy.
- Rất tốt. - Đường Thuận Chi cười nói: - Ngươi ghé tai qua đây.
Thẩm Mặc không biết vì sao hắn phải thần bí như vậy, nhưng vẫn theo lời ghé tai đến. Chỉ nghe Đường Thuận Chi nói ở bên tai:
"Táp táp tây phong mãn viện tài,
Nhị hàn hương lãnh điệp nan lai.
Tha niên nhĩ nhược vi Thanh đế,
Báo dữ đào hoa nhất xử khai. . ."
Bài [Đề cúc hoa]
Dịch nghĩa:
Ào ào gió tây trong vườn trồng hoa cúc
Nhị tàn, hương lạnh, bướm khó bay qua
Năm tới nếu ngươi làm chúa xuân
Sẽ truyền cho hoa đào nở ở đây cùng một chỗ
Dịch thơ:
Vi vút đầy vườn thổi gió tây
Nhụy rầu hương lạnh bướm khôn bay
Nếu xuân năm tới ngươi làm chúa
Truyền với hoa đào nở cả đây.
Bài thơ cũng không ưu mỹ, nhưng khí phách tận trời, chấn cho Thẩm Mặc suýt nữa ngả ngồi ra đất -- bài thơ này cũng không phải Đường Thuận Chi sáng tác, mà là đến từ đồng chí Hoàng Sào nổi tiếng. Từ sau khi Hoàng tiên sinh xuất đạo liền thay thế địa vị của Trần Thắng Ngô Quảng, trở thành nhân vật đại biểu cho cuộc khởi nghĩa nông dân. Hiện tại Đường Thuận Chi chỉ sửa 1 chữ trong bài thơ rồi đọc cho Thẩm Mặc, kẻ ngu cũng biết ý gì!
/Sửa 'ta=ngươi'.
"Lão huynh muốn học tập Hoàng tiền bối chắc!" đây là ý ngoài lời mà Thẩm Mặc nghe ra. Mặc dù lòng dạ của y còn sâu hơn cả thành Bắc Kinh, nhưng vẫn không thể hoàn toàn che giấu được sự kinh hoàng trong nội tâm. Một mặt thầm than trong lòng: "Lẽ nào ta ở trong mắt người khác, sinh ra đã cái mác làm phản rồi sao?" Một mặt biến sắc mấy lần, mồ hôi cũng thấm đầy trán.
Giờ lại đến phiên Đường Thuận Chi giật mình, hắn khẽ hỏi:
- Chuyết Ngôn, sao ngươi lại sợ thành như vậy?
Thẩm Mặc miễn cưỡng bảo trì trấn định, cười khổ một tiếng nói:
- Sư thúc cũng nói ta thành phản tặc rồi, ta còn có thể không sợ sao?
- Không đến mức vậy chứ? - Đường Thuận Chi nhẩm lại bài thơ kia: - Không nghiêm trọng thế mà.
- "Tha niên ngã nhược vi Thanh đế, báo dữ đào hoa nhất xử khai", đấy mà còn không nghiêm trọng hả?
Thẩm Mặc tức giận nói:
- Sư thúc, lời này mà truyền ra ngoài thì sẽ phải rơi đầu. Mặc dù sư thúc sắp phải đến thế giới khác rồi, nhưng lời nói vẫn còn phải chịu trách nhiệm. Ta dám phát thệ với thiên thần đầy trời, chưa từng nghĩ tới làm cái gì 'đế' thối tha ấy hết.
- Đâu phải vậy?
Đường Thuận Chi nói:
- Thanh đế chẳng qua là vị thần của mùa xuân, cùng lắm cũng chỉ coi là vương hầu phụ tá Ngọc Đế mà thôi.
Rồi cười nói:
- Ngươi đừng có mà liên tưởng bậy. Ý của ta là, ngươi phải học Vương An Thạch, biến đổi cái sự cũ kỹ hủ bại của Đại Minh, đúng không.
Bấy giờ Thẩm Mặc mới thở phào ra hơi, dở khóc dở cười nói:
- Thơ này là của Hoàng Sào làm, có thể tùy tiện trích dẫn sao?
- Cho nên ta mới bảo ngươi ghé tai qua đấy thôi.
Đường Thuận Chi bỡn cợt cười nói:
- Ngươi nói hai ta ai nghĩ sai?
Thẩm Mặc sớm biết là không đú lại vị sư thúc này, đành phải đầu hàng:
- Là ta là ta.
- Vậy thì còn được.
Đường Thuận Chi cười một tiếng, lại nghe Thẩm Mặc hỏi:
- Sao mà sư thúc thấy được chuyện này?
- Xem ra ngươi thật có dự định này!
Đường Thuận Chi khẽ nói:
- Tất cả những gì ngươi làm ở Tô Châu ta đều nhìn rõ hết, cũng tỉ mỉ nghiên cứu qua, phát hiện mặc dù ngươi xé xuống lá cờ ti Thị bạc, nhưng những chuyện làm ở phía dưới lá cờ, mỗi chuyện ta đều là mới nghe lần đầu. Có thể nói, hiện tại ti Thị bạc ngoại trừ cái tên là không đổi, kỳ thực đã biến thành một dạng khác. Một cơ cấu có thể độc lập tự chủ!
- Xem một chiếc lá biết trời thu mát mẻ. Nếu tương lai ngươi đăng các bái tướng nắm quyền, khi đó nhất định sẽ không sống yên ổn. Vả lại không phải là đánh đấm thông thường, mà sẽ là một trận đánh lớn!
Đường Thuận Chi nói năng rất sắc bén, đã làm cho Thẩm Mặc không thể biện luận, y chỉ có thể nhẹ nhàng gật đầu, cũng không định lừa hắn, thầm nghĩ cũng vừa lúc để nghe ý kiến của hắn thế nào, liền trịnh trọng gật đầu nói:
- Mặc dù ta mới 22 tuổi, nhưng đi ra làm quan đã 10 năm, nhìn khắp Đại Minh triều này thấy chuyện bất bình rất nhiều, không thay đổi thì chỉ có một đường chết. Gần là bị dị tộc diệt quốc, xa là lạc hậu với cường quốc, khi muốn đuổi kịp thì đã quá khó.
~~
Cách nói của y không hề bảo lưu chút nào, cũng không quản Đường Thuận Chi người ta có thể nghe hiểu hay không. . . Có lẽ ở trong tiềm thức, y đã đem vị sư thúc này trở thành một vị thần không gì làm không được rồi.
Đường Thuận Chi cũng không phải xuyên không tới đây, đương nhiên có hơi choáng váng, hắn đành phải hỏi xác thực:
- Cái nào bất bình?
- Bất bình đầu tiên là ở chỗ ruộng đất. Bởi gần trăm năm nay, triều đình bỏ mặc thôn tính ruộng đất, bảy thành ruộng đất của thiên hạ, đã tập trung trong tay một thành người, khiến người giàu nhiều ruộng mà không phải nộp thuế, người nghèo không kham nổi gánh nặng, hơn nữa thiên tai mấy năm liền đã tăng thêm phần gian khổ cho người nông dân, bọn họ phát hiện chỉ trông chờ vào đất thì đã không còn đường sống, sẽ trở thành lưu dân. Mà lưu dân, chính là ngọn nguồn mà bạo động tạo phản!
- Bất bình thứ hai ở chỗ nam bắc chênh lệch quá lớ. Phía nam đất lành, trù phú an khang, cho dù có giặc Oa quấy nhiễu, cuộc sống cũng vượt xa phương bắc. . . Có câu là đầy kho mới biết lễ nghi, muốn để cho một hài tử đọc sách, bình dân bách tính chí ít phải đạt được Tiểu khang thì mới ổn. Việc này tại phía nam không tính là khó. Mà ở phương bắc, hài tử có thể cắp sách đi học thì ít đến đáng thương.
Thẩm Mặc trầm giọng nói:
- Sự khác biệt của tiếp thu giáo dục thể hiện ở trên khoa cử, đó là chất lượng của khảo sinh nam bắc chênh lệch quá lớn, mặc dù có phân ra bảng lục thủ của hai vùng nam bắc, nhưng đến cuối cùng sắp xếp định thứ tự thì chẳng phân biệt được nam bắc.
Thẩm Mặc lấy hơi rồi nói tiếp:
- Chúng ta đều là người từng trải, đương nhiên biết không Hàn Lâm xuất thân thì không được nhập nội các, cho nên các thừa tướng, bộ đường của triều đình tuyệt đại đa số đều là người phía nam, bản thân người phía nam rất coi thường người phương bắc. Hiện tại các chức vị của họ tại phương bắc thì lại càng thiếu suy nghĩ vì bách tính phương bắc. Chỉ vì quan chức của mình, không quản bách tính chết sống, thậm chí là an nguy của phương bắc. . . Nếu như tương lai, phương bắc mấy năm liền hạn hán, đồng thời Man tộc tạo phản, hậu quả thiết nghĩ không chịu nổi.
- Thứ ba, là bất bình giữa thương nhân và kẻ sĩ. Kẻ sĩ không tham gia lao động, nhưng lại hưởng hết đặc quyền, không làm mà hưởng; thương nhân sáng tạo ra tài phú vô cùng thì không có bất cứ địa vị chính trị gì, còn phải chịu kẻ sĩ khi dễ bóc lột. Như vậy hậu quả rất nghiêm trọng, sẽ làm cho thương nhân, người nắm giữ tài nguyên to lớn của xã hội thiếu khuyết lòng trung thành đối với triều đình, khó mà cùng quan viên đồng tâm hiệp lực, thậm chí có đôi khi sẽ phản chiến, từ phía sau đâm cho triều đình một đao, đây đều là việc rất có khả năng.
Cuối cùng, Thẩm Mặc tổng kết:
- Chuyện bất bình có rất nhiều, nhưng chỉ đi sâu vào tam đại bất bình này. Nếu như không giải quyết, mỗi một cái đều có thể dẫn đến họa ngập đầu tai ương.
Bỗng dừng lại một lát, mới nói tiếp:
- Cho dù không ở đương đại, nhưng cũng sẽ không quá 100 năm, Chuyết Ngôn bất tài, tính toán cho Hoa Hạ ta, cũng phải thử đi giải quyết mấy vấn đề này.
Nghe xong những lời trần thuật đầy hùng hồn của Thẩm Mặc, Đường Thuận Chi lại thong thả nói:
- Cải cách chính trị của Vương An Thạch kết quả cuối cùng thế nào?
- Thất bại rồi. - Thẩm Mặc nhìn Đường Thuận Chi, nhẹ giọng đáp.
- Vì sao lại thất bại? - Đường Thuận Chi hỏi.
Thẩm Mặc thầm nghĩ, đó cũng giống như một hài tử ba tuổi không có mẹ, nói đến thì dài. Cũng may Đường Thuận Chi không có làm khó y, mà là tự hỏi tự đáp:
- Vương An Thạch sở dĩ thất bại, là bởi vì hắn tự cho là thông minh, quá tưởng đương nhiên.
Rồi nói nặng lời hơn:
- Một việc, một hiện tượng xuất hiện ở trên đời này tất nhiên phải có tính hợp lý của nó, bằng không thì nó sẽ tuyệt không sinh ra, sinh ra cũng sẽ lập tức tiêu vong.
- Vương An Thạch không hiểu được đạo lý này, hắn thống hận tất cả hiện trạng không công bình, muốn phá vỡ toàn bộ chế độ cũ. Mà không biết, cũ có chế độ hoặc ngoan cố, hoặc không hợp lý, nhưng phù hợp với yêu cầu của một phương cường đại nhất. Cho nên một phương cực mạnh nhất định sẽ giữ gìn chế độ, và người chấp hành chế độ. Những người này đều là người rất thông minh, vả lại sở hữu quyền lực cực mạnh. Bọn họ nhất định sẽ triển khai thế tiến công ác liệt nhất đối với bất cứ người nào vọng tưởng phá cũ lập mới, từ thân thể đến tinh thần, tiêu diệt hoàn toàn phần tử đối lập.
Thấy Thẩm Mặc lộ vẻ mặt suy tư, Đường Thuận Chi có chút uể oải nói:
- Ta rất xem trọng tương lai của ngươi, chỉ cần không xuất hiện bất trắc, 20 năm sau triều đình Đại Minh này sẽ là thiên hạ của ngươi. Ngươi có thể chủ đạo một tràng phục hưng, cũng có thể gây thành một tràng tai hoạ, là phúc hay họa, tất cả chỉ là một ý niệm của ngươi.
- Vậy làm sao phân biệt, cái nào có thể làm, cái nào không thể làm chứ?
Thẩm Mặc cũng không phải muốn hoàn toàn nghe hắn, linh hồn đến từ 500 năm sau, chỗ đáng quý nhất đó là sẽ không mê tín bất cứ quyền uy nào, cho dù đối mặt với Như Lai, Allah, hoặc là chúa Giê-xu. Nhưng điều này cũng không gây trở ngại cho y, khiêm tốn hỏi 'Đạo' của một vị đại hiền.
- Tiêu chuẩn là làm theo khả năng.
Đường Thuận Chi rủ mi mắt xuống nói:
- Những chuyện mà ngươi cảm giác bản thân nhấc chân là có thể làm được thì đừng do dự giữ sức, phải toàn lực ứng phó để hoàn thành, nhưng nhất thiết đừng 'biết rõ không thể mà vẫn cố'!! Đó là một loại tâm tính của nhược giả, nhìn như ngược lại với 'phá bình phá cho vỡ', nhưng kì thực cùng loại.
Nói rồi giương mắt lên, hai mắt như điện nhìn Thẩm Mặc, gằn từng chữ:
- Người có quyền hành nắm giữ quốc gia thì không nên hành động theo cảm tình, làm những chuyện đã định trước sẽ không thành công. Cũng không thể áp đặt một tương lai mơ hồ lên đầu quốc gia và bách tính, đó là một loại hành vi không phụ trách nhiệm.
- Vậy chẳng phải là mọi việc sẽ không làm gì?
Thẩm Mặc nhẹ giọng hỏi:
- Bất kể làm cái gì, đều có chỗ không xác định được. Lẽ nào phải vì chuyện nhỏ mà bỏ việc lớn.
- Đương nhiên không phải.
Đường Thuận Chi lắc đầu cười nói:
- Đối với trị quốc, ý kiến của ta là dụng tâm Bồ Tát, cầm thủ đoạn sét đánh. Cái trước là, lúc nào ngươi cũng phải nhớ kỹ, tôn chỉ của mình là 'để cho đại đa số mọi người được sống tốt'. Ngươi không đập chén cơm của người khác, người khác cũng sẽ không phản đối ngươi, tất cả mọi người không phản đối ngươi, ngươi cũng có thể làm thêm nhiều việc lợi quốc lợi dân rồi.
Rồi vẻ mặt nghiêm túc nói:
- Còn cái sau, chính là đối với người phản đối quyết không thể lưu tình, hoặc là không làm, đã làm là làm dứt khoát, tuyệt không cho đối phương cơ hội tỉnh lại.
- Hai cái hỗ trợ lẫn nhau, mới có thể giúp ngươi đạt được sự ủng hộ và kính nể của đại đa số người, mới có thể giúp ngươi thủy chung ở vào đa số phái, mà địch nhân của ngươi thì thủy chung bị vây vào hoàn cảnh bị cô lập. Đắc đạo đa trợ, thất đạo quả trợ, dĩ đa trợ đối quả trợ, sao lại có lý không thắng?
~~
Sau khi nghe xong những lời khuyên của Đường Thuận Chi, Thẩm Mặc khẽ nói:
- Những lời nói của sư thúc ta đều nhớ kỹ, hiện tại sư thúc có thể nhắc nhở rồi chứ?
- Ừm. . .
Đường Thuận Chi uể oải nhắm mắt lại:
- Đi gọi Hạc Chinh vào đây.
Nói nhiều như vậy hắn đã như dầu hết đèn tắt, cần phải nghỉ ngơi một chút thì mới có thể kiên trì nói thêm vài câu.
Thẩm Mặc liền vội vàng đi ra ngoài gọi Đường Hạc Chinh đi vào. Vừa nhìn thấy phụ thân, hắn liền quỳ phịch xuống, rơi lệ nói:
- Phụ thân có gì phân phó?
Hắn cũng biết, đây là cha hắn đang dặn dò hậu sự.
- Hậu sự không cần phân phó, ngươi khẳng định sẽ làm rất tốt.
Đường Thuận Chi nhìn đứa con trai nhỏ tuổi, đây là tiếp diễn cho sinh mệnh của mình. Hắn hơi đ*ng t*nh nói:
- Hạc Chinh, cho tới bây giờ ta đều mặc cho con tự do phát triển, cứ nhất định không muốn con đi vào con đường khoa cử, ràng buộc nhân sinh của con. Hiện tại con đã 24 tuổi rồi, vào tuổi này thì năm đó cha đã trúng tiến sĩ, nhưng cũng trôi qua một cách mơ màng, làm cho ta phí thời gian rất nhiều năm, cuối cùng thành kẻ vô tích sự.
Vẻ tiêu sái khi tự thuật với Thẩm Mặc tự nhiên không thể dùng để nói với con trai, bởi vì đối với người trước là thổ lộ, đối với người sau chính là giáo dục. Lại nghe hắn trầm giọng nói:
- Trước đây con từng nói, muốn học tổ sư, làm thánh nhân lập ngôn, lập đức, lập công; còn nói muốn đọc sách làm quan, làm vị quan tốt vì nước vì dân; còn nói muốn tập võ, bảo vệ quốc gia, mở mang bờ cõi; vài năm trước khi xem qua [Hải Bị Vong Lục], con lại nói muốn suất lĩnh hạm đội ra biển, đi xem những lục địa đó có phải thần kỳ như thế không.
Nói xong, hắn cúi đầu nhìn con trai, có chút vui mừng nói:
- Quả thật, hiện tại con thành thục văn võ, Tâm học, hàng hải đều có chút tạo nghệ, nhưng mọi thứ tinh thông tất nhiên là mọi thứ qua quít, hôm nay con phải xác định phương hướng cho tương lai, sau đó biến nó thành sở trường. . .
Chỉ nghe Đường Thuận Chi trầm giọng nói:
- Vấn đề này, ta đã cho con suy nghĩ một năm rồi, hiện tại cho ta đáp án đi. . .
- Bất kể là cái nào cũng được chứ ạ? - Đường Hạc Chinh nhỏ giọng hỏi.
- Đương nhiên. - Đường Thuận Chi gật đầu nói.
- Vậy con lựa chọn hàng hải. - Đường Hạc Chinh nói: - Quan trường quá bẩn, võ tướng quá thảm, thánh hiền quá xa, con vẫn thích biển rộng sạch sẽ, đi tìm những đại lục có thật này, vẫn có thể danh thùy thanh sử, làm rạng rỡ Đường gia!
- Có thể. - Đường Thuận Chi nói xong nhìn sang Thẩm Mặc. Tất cả đều hiểu ý, không cần nói rõ.
Hết thảy tâm sự đều đã giải quyết, hắn đột nhiên mặt mày rạng rỡ nói:
- Mang rượu lên đây, hai người tiễn đưa cho ta.
Một bàn thức ăn rượu ngon được mang lên, Đường Thuận Chi vừa ca vừa uống, ca chính là bài [Mãn Giang Hồng] của Nhạc Võ Mục: "Nộ phát trùng quan, bằng lan xử, tiêu tiêu vũ hiết. Sĩ vọng nhãn, ngưỡng thiên trường khiếu, tráng đồng kích liệt. Tam thập công danh trần dữ thổ, bát thiên lý lộ vân hòa nguyệt. Mạc đẳng nhàn, bạch liễu thiểu niên đầu, không bi thiết."
"Tịnh Khang sỉ, do vị tuyết; thần tử hám, hà thì diệt. Giá Tr**ng X* đạp phá, Hạ Lan sơn khuyết. Tráng chí cơ xan hồ lỗ nhục tiếu đàm khát ẩm hung nô huyết. Đãi tòng đầu, thu thập cựu sơn hà. Triêu thiên khuyết!"
Uống hết một vò rượu, Đường Thuận Chi say chết dưới ánh mắt của con trai và Thẩm Mặc, hưởng thọ 54 tuổi.
~~
Mãn giang hồng (Người dịch: Nam Trân)
Tóc dựng mái đầu,
Lan can đứng tựa,
Trận mưa vừa dứt.
Ngóng trời xa,
Uất hận kêu dài.
Hùng tâm khích liệt,
Ba mươi tuổi cát bụi công danh,
Tám ngàn dặm dầm sương dãi nguyệt.
Chớ lỏng lơi nữa kẻo bạc đầu,
Ích gì rên xiết.
Mối nhục Tĩnh Khang,
Chưa gội hết.
Hận thù này,
Bao giờ mới diệt.
Cưỡi cỗ binh xa,
Dẫm Hạ Lan nát bét.
Đói, vùng lên ăn thịt giặc Hồ,
Khát, cười chém Hung Nô uống huyết.
Rồi đây dành lại cả giang san,
Về chầu cửa khuyết.
Quan Cư Nhất Phẩm
Tác giả: Tam Giới Đại Sư
882 chương | 6,332 lượt xem
Bình Luận (0)
Đăng nhập để tham gia bình luận cùng các đạo hữu!
Đăng NhậpChưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Danh sách chương
Chương 1: Giấc mộng 500 năm (1)
Chương 2: Giấc mộng 500 năm (2)
Chương 3: Giấc mộng 500 năm (3)
Chương 4: Tú tài mưu sinh (1)
Chương 5: Tú tài mưu sinh (2)
Chương 6: Tú tài mưu sinh (3)
Chương 7: Thẩm gia đại viện (1)
Chương 8: Thẩm gia đại viện (2)
Chương 9: Thẩm gia đại viện (3)
Chương 10: Vạn bàn giai hạ phẩm (1)
Chương 11: Vạn bàn giai hạ phẩm (2)
Chương 12: Vạn bàn giai hạ phẩm (3)
Chương 13: Miếu thành hoàng
Chương 14: Miếu thành hoàng (2)
Chương 15: Miếu thành hoàng (3)
Chương 16: Tế nhân đường
Chương 17: Tế nhân đường (2)
Chương 18: Tế nhân đường (3)
Chương 19: Chơi xỏ (1)
Chương 20: Chơi xỏ (2)
Chương 21: Chơi xỏ (3)
Chương 22: Làm lớn chuyện (1)
Chương 23: Làm lớn chuyện (2)
Chương 24: Làm lớn chuyện (3)
Chương 25: Trong nha huyện Hội Kê (1)
Chương 26: Trong nha huyện Hội Kê (2)
Chương 27: Trong nha huyện Hội Kê (3)
Chương 28: Đối câu đối (1)
Chương 29: Đối câu đối (2)
Chương 30: Đối câu đối (3)
Chương 31: Ủng hộ Triều Sinh (1)
Chương 32: Ủng hộ Triều Sinh (2)
Chương 33: Ủng hộ Triều Sinh (3)
Chương 34: Nhìn người không thể nhìn tướng mạo (1)
Chương 35: Nhìn người không thể nhìn tướng mạo (2)
Chương 36: Nhìn người không thể nhìn tướng mạo (3)
Chương 37: Nước biển không thể đong được bằng đấu (1)
Chương 38: Nước biển không thể đong được bằng đấu (2)
Chương 39: Nước biển không thể đong được bằng đấu (3)
Chương 40: Người thợ khéo léo (1)
Chương 41: Người thợ khéo léo (2)
Chương 42: Người thợ khéo léo (3)
Chương 43: Đề thi thứ hai (1)
Chương 44: Đề thi thứ hai (2)
Chương 45: Đề thi thứ hai (3)
Chương 46: Chặt cây giữa sông (1)
Chương 47: Chặt cây giữa sông (2)
Chương 48: Chặt cây giữa sông (3)
Chương 49: Đấu lữ (1)
Chương 50: Đấu lữ (2)
Chương 51: Đấu lữ (3)
Chương 52: Trường học họ Thẩm (1)
Chương 53: Trường học họ Thẩm (2)
Chương 54: Trường học họ Thẩm (3)
Chương 55: Hoàn hương (1)
Chương 56: Hoàn hương (2)
Chương 57: Hoàn hương (3)
Chương 58: Thu hoạch (1)
Chương 59: Thu hoạch (2)
Chương 60: Thu hoạch (3)
Chương 61: Trường học họ Thẩm trong truyền thuyết (1)
Chương 62: Trường học họ Thẩm trong truyền thuyết (2)
Chương 63: Trường học họ Thẩm trong truyền thuyết (3)
Chương 64: Đọ gan
Chương 65: Đọ gan (2)
Chương 66: Đọ gan (3)
Chương 67: Cực hạn (1)
Chương 68: Cực hạn (2)
Chương 69: Cực hạn (3)
Chương 70: Chuyển nhà, mở hiệu (1)
Chương 71: Chuyển nhà, mở hiệu (2)
Chương 72: Chuyển nhà, mở hiệu (3)
Chương 73: Làm ăn chỉ lãi không lỗ (1)
Chương 74: Làm ăn chỉ lãi không lỗ (2)
Chương 75: Làm ăn chỉ lãi không lỗ (3)
Chương 76: Mại và lập
Chương 77: Mại và lập (2)
Chương 78: Mại và lập (3)
Chương 79: Chúc phúc (1)
Chương 80: Chúc phúc (2)
Chương 81: Chúc phúc (3)
Chương 82: Năm mới (1)
Chương 83: Năm mới (2)
Chương 84: Năm mới (3)
Chương 85: Nhà cũ (1)
Chương 86: Nhà cũ (2)
Chương 87: Nhà cũ (3)
Chương 88: Tú xuân đao (1)
Chương 89: Tú xuân đao (2)
Chương 90: Bài học cuối cùng (1)
Chương 91: Bài học cuối cùng (2)
Chương 92: Bài học cuối cùng (3)
Chương 93: Bài học cuối cùng (4)
Chương 94: Thi huyện (1)
Chương 95: Thi huyện (2)
Chương 96: Thi huyện (3)
Chương 97: Đào ngu thần (1)
Chương 98: Đào ngu thần (2)
Chương 99: Đào ngu thần (3)
Chương 100: Đỗ đầu thi huyện (1)
Chương 101: Đỗ đầu thi huyện (2)
Chương 102: Đỗ đầu thi huyện (3)
Chương 103: Họa bình
Chương 104: Họa bình (2)
Chương 105: Họa bình (3)
Chương 106: Từ vị (1)
Chương 107: Từ vị (2)
Chương 108: Từ vị (2)
Chương 109: Thuận chi tâm ẩn
Chương 110: Thuận chi tâm ẩn (2)
Chương 111: Thuận chi tâm ẩn (3)
Chương 112: Thi phủ (1)
Chương 113: Thi phủ (2)
Chương 114: Thi phủ (3)
Chương 115: Tân tri phủ (1)
Chương 116: Tân tri phủ (2)
Chương 117: Tân tri phủ (3)
Chương 118: Tiểu tam nguyên (1)
Chương 119: Tiểu tam nguyên (2)
Chương 120: Tiểu tam nguyên (3)
Chương 121: Đoạt khôi (1)
Chương 122: Đoạt khôi (2)
Chương 123: Đoạt khôi (3)
Chương 124: Đoạt khôi (4)
Chương 125: Đại nhân vật và tiểu nhân vật
Chương 126: Toàn cục Đông Nam
Chương 127: Mừng tân gia
Chương 128: Xoá bỏ hay không, đó là một vấn đề (1)
Chương 129: Xoá bỏ hay không, đó là một vấn đề (2)
Chương 130: Đặc lập độc hành
Chương 131: Đi tỉnh thành
Chương 132: Tam nguyên chi thi viện án thủ
Chương 133: Đỗ tú tài khó ư?
Chương 134: Trâm hoa yến
Chương 135: Độc cô cầu bại
Chương 136: Đêm xuống
Chương 137: Sống và chết
Chương 138: Diêu trường tử
Chương 139: Chiết giang tuần diễn
Chương 140: Ngô thành khí
Chương 141: Thư sinh hữu dụng
Chương 142: Hóa nhân than
Chương 143: Qua cầu rút ván
Chương 144: Học ếch
Chương 145: Phong tỏa
Chương 146: Du tướng quân
Chương 147: Ân tiểu thư không dám về nhà
Chương 148: Hùng tướng cẩu binh
Chương 149: Quy y
Chương 150: Đôi mắt viễn thị
Chương 151: Gia Tĩnh hoàng đế
Chương 152: Chiết Giang tuần sát
Chương 153: Từ Vị lo tang
Chương 154: Tiểu thích
Chương 155: Gặp đã khó chia tay càng khó
Chương 156: Học phủ
Chương 157: Tả hữu văn võ nho đạo
Chương 158: Thánh chỉ sắp tới
Chương 159: Khâm sai tới
Chương 160: Luận công ban thưởng
Chương 161: Hộ vệ
Chương 162: Trường Tử đi lính
Chương 163: Đội trưởng Thiết Trụ
Chương 164: Xuất phát
Chương 165: Hành trình gian khó
Chương 166: Trong nguy nan nam nhi xuất hiện
Chương 167: Khách không mời
Chương 168: Long sơn vệ
Chương 169: Bắn cung rất quan trọng
Chương 170: Tổ hợp hai người vô địch
Chương 171: Hoài bão của Thẩm Mặc
Chương 172: Lộc cô nương
Chương 173: Tráng tộc
Chương 174: Trọng thần đương triều
Chương 175: Mọi người đều rất phiền
Chương 176: Thiên địch
Chương 177: Ỷ Thiên Kiếm và Đồ Long Đao
Chương 178: Phong ba nổi lên
Chương 179: Cuộc sống hủ bại
Chương 180: Bách Hoa Tiên Tửu
Chương 181: Vương thúy kiều
Chương 182: A man
Chương 183: Lời mời từ Hồ Tôn Hiến
Chương 184: Tuyết trên Đoạn Kiều
Chương 185: Khư khư ý mình
Chương 186: Đêm dài khó ngủ
Chương 187: Bắt chim
Chương 188: Ai nói nữ tử không bằng nam?
Chương 189: Tên đã lên giây
Chương 190: Hai trận đại thắng
Chương 191: Đại thắng Vương Giang Kinh
Chương 192: Sau đại thắng
Chương 193: Nghiêm đông lâu
Chương 194: Giả thành thật thì thật cũng là giả
Chương 195: Đô đốc và kinh lịch
Chương 196: Cao thủ chân chính
Chương 197: Lần kích động thứ ba
Chương 198: Hạ thủ lưu tình
Chương 199: Gửi gắm của tổng đốc
Chương 200: Giải thoát
Chương 201: Cảnh còn người mất
Chương 202: Không được
Chương 203: Tim ta an định ở chốn này
Chương 204: Hôn nhân phong kiến hại chết người
Chương 205: Bất an
Chương 206: Mong chàng gặp người có tình
Chương 207: Thẩm Luyện dâng thư
Chương 208: Trong mưa gió
Chương 209: Tổ chức
Chương 210: Ta phải trở nên quan trọng hơn
Chương 211: Định đại cục
Chương 212: Mưu trước mới hành động
Chương 213: Xuân lên đôi bướm lại xum vầy
Chương 214: Mấu chốt là đây
Chương 215: Nguyên nhân và hiện trạng
Chương 216: Vô Gian đạo
Chương 217: Lão thái thái bắt cóc Triệu Văn Hoa
Chương 218: Cứ giao cho Chuyết Ngôn
Chương 219: Một vụ đánh cược
Chương 220: A tất ba tư a tạp
Chương 221: Uống trà xong xách đồ đi đánh nhau
Chương 222: Cứu giá
Chương 223: Thần Nông thử thuốc
Chương 224: Lý mặc
Chương 225: Tiểu thư đồng dùng mỹ nam kế
Chương 226: Tìm nàng dưới ánh trăng
Chương 227: Lão trượng nhân
Chương 228: Mùa xuân tới
Chương 229: Ôm nàng tới muôn kiếp
Chương 230: Nụ hôn đầu
Chương 231: Nàng cứ giao hết cho ta
Chương 232: Im lặng là vàng
Chương 233: Gường càng già càng cay
Chương 234: Hồng môn yến
Chương 235: Xòe bài
Chương 236: May mắn sánh đôi cùng nàng
Chương 237: Nắm tay nàng mãi tới khi đầu bạc
Chương 238: Chí hướng của nam nhân (1+2)
Chương 239: Tham vọng của Thẩm Kinh
Chương 240: Tội nhân quốc gia
Chương 241: Khoa khảo
Chương 242: Thất tử
Chương 243: Nữ nhi cũng có chí khí
Chương 244: Thất Tử tới Hàng Châu
Chương 245: Sắp tới ngày thi
Chương 246: Được tri kỷ tiễn lên chiến trường
Chương 247: Hiền thê chu đáo
Chương 248: Hội phục hưng.**
Chương 249: Đi thi
Chương 250: Ta không đi thi, ta đi khảo nghiệm bản thân
Chương 251: Bảo kiếm nhờ mài mà sắc
Chương 252: Hoa mai có lạnh mới thơm
Chương 253: Ngày công bố bảng
Chương 254: Bao trọn tam khôi
Chương 255: Vui quên đêm ngày
Chương 256: Làm đại gia ư? Ai chả biết (1 & 2)
Chương 257: Nhạc phụ anh minh
Chương 258: Huynh đệ
Chương 259: Quách Lý đồng chu
Chương 260: Sau lộc minh
Chương 261: Giải Nguyên về nhà
Chương 262: Vấn đề người nối nghiệp
Chương 263: Sính lễ
Chương 264: Làm khó Giải Nguyên lang
Chương 265: Giải Nguyên lang đấu rượu phá bách liên
Chương 266: Nửa tỉnh nửa say đi đính hôn
Chương 267: Ngân chúc thu quang lãnh họa bình
Chương 268: Trung thừa gửi thư tới
Chương 269: Chuyện lạ
Chương 270: Hoàng đế không hồ đồ
Chương 271: Ba khâm sai
Chương 272: Đề biên
Chương 273: Cố chấp
Chương 274: Đấu sĩ quật cường
Chương 275: Đấu tranh chính diện
Chương 276: Long Hổ đấu
Chương 277: Bọ ngựa bắt ve, se sẻ đằng sau
Chương 278: Tiện thắng nhân gian vô số
Chương 279: Miên man xuân sắc
Chương 280: Giải Nguyên mời cơm
Chương 281: Gà đông dương
Chương 282: Phối hợp hoàn hảo
Chương 283: Giết người bịt miệng
Chương 284: Rối rắm
Chương 285: Tân khâm sai
Chương 286: Lửa cháy ngang mày
Chương 287: Thẩm chuyết ngôn
Chương 288: Nhân tâm
Chương 289: Bị giam lỏng
Chương 290: Chấp pháp văn minh
Chương 291: Không phải oan gia không chạm mặt
Chương 292: Báo thù
Chương 293: Phông phám phông phám
Chương 294: Tiễn chân giải nguyên
Chương 295: Tiễn ôn thần
Chương 296: Uông Luân tửu
Chương 297: Đội hộ vệ
Chương 298: Tô nương
Chương 299: Trừ chàng ra, không ai làm thiếp cảm thấy một tia tình ý
Chương 300: Ngôi chùa hoang
Chương 301: Hoàng đế rời bệ thờ
Chương 302: Động đất
Chương 303: Bốn phương chấn động
Chương 304: Quốc khố khó khăn
Chương 305: Ngoài cửa Chính Dương
Chương 306: Giấc mộng kinh thành
Chương 307: Không biết ở đâu
Chương 308: Ác mộng
Chương 309: Quả báo nhãn tiền
Chương 310: Vô lượng thiên tôn
Chương 311: Sóng cuộn ầm ầm
Chương 312: Thừa nước đục thả câu
Chương 313: Chuyện kín của Đào công tử
Chương 314: Lam đạo hành
Chương 315: Nhập thần
Chương 316: Trời cao an bài
Chương 317: Uy lực của Bách Hoa Tiên Tửu
Chương 318: Có cơ xoay chuyển
Chương 319: Đào thiên sư
Chương 320: Diện thánh
Chương 321: Hai cuốn sổ
Chương 322: Thánh tâm độc đoán
Chương 323: Quyết đấu đỉnh cấp
Chương 324: Có vay có trả
Chương 325: Mèo vờn chuột
Chương 326: Ngự thiện của Gia Tĩnh
Chương 327: Hoàng đế ban thưởng
Chương 328: Thi hội
Chương 329: Tiểu Trương đại nhân
Chương 330: Đạo kiếm tiền
Chương 331: Cùng tắc biến
Chương 332: Tin vui, tin vui, lại tin vui
Chương 333: Toàn bộ tình yêu thiếp trao cho chàng
Chương 334: Tầm y
Chương 335: Lang băm! Lang băm hại người
Chương 336: Đi tìm Lý Thời Trân
Chương 337: Thần y diệu thủ
Chương 338: Người cần phải cứu là y
Chương 339: Thanh niên nhiệt huyết
Chương 340: Thi điện
Chương 341: Làm sao để trúng trạng nguyên?
Chương 342: Vòng hai đầy phong cách Gia Tĩnh
Chương 343: Chấm bài
Chương 344: Tân khoa Trạng Nguyên
Chương 345: Tam Nguyên thiên hạ có, Lục Thủ thế gian không
Chương 346: Nguyên nhân phía sau
Chương 347: Nhược Hạm, ta yêu nàng
Chương 348: Phân phối
Chương 349: Quan trên giáo huấn
Chương 350: Tu sử
Chương 351: Vương thế trinh
Chương 352: Tiễn chân
Chương 353: Trách nhiệm
Chương 354: Bốn con sói
Chương 355: Hai cuộc sống
Chương 356: Nghị triều
Chương 357: Cãi nhau trên kim điện
Chương 358: Hưu mộc
Chương 359: Đấu tranh chính trị thời Gia Tĩnh
Chương 360: Ẩn chứa sát chiêu
Chương 361: Cha con gian đảng
Chương 362: Sinh nhật và hoa cúc
Chương 363: Kẻ yếu nhưng dũng là kẻ mạnh, kẻ mạnh nhưng hèn là kẻ yếu
Chương 364: Cái chết của Lý Mặc
Chương 365: Chuyển biến bất ngờ
Chương 366: Báo ứng
Chương 367: Xét nhà
Chương 368: Hủy diệt và bắt đầu
Chương 369: Xương sắt lòng son
Chương 370: Bái biệt trở vể
Chương 371: Kết hôn
Chương 372: Động phòng
Chương 373: Một kẻ thú vị, một kẻ vô vị
Chương 374: Thích khách
Chương 375: Giao phong
Chương 376: Ngươi gian ta trá, ai đúng ai sai?
Chương 377: Vợ của Thẩm kinh
Chương 378: Phôi thai chủ nghĩa tư bản
Chương 379: Hải bút giá
Chương 380: Khoán
Chương 381: Phó quan
Chương 382: Tân quan thượng nhiệm
Chương 383: Ngày đầu làm phủ tôn
Chương 384: Nguy cơ tài chính
Chương 385: Tơ lụa bị cướp
Chương 386: Tình và pháp
Chương 387: Xử án
Chương 388: Ánh mắt giết người
Chương 389: Thương lãng đình
Chương 390: Bảo bối hay cục cợ
Chương 391: Thị sát sông Ngô Tùng
Chương 392: Ẩn họa
Chương 393: Nguy cơ lương thực
Chương 394: Rượu mời
Chương 395: Phong ba nổi lên
Chương 396: Cứng chọi cứng
Chương 397: Tên ẻo lả gặp kẻ ấm đầu
Chương 398: Kẻ địch thực sự
Chương 399: Tô Châu nguy cấp
Chương 400: Lục Tích phản kích
Chương 401: Đại bang phái và đại địa chủ
Chương 402: Ai nói nữ tử không bằng nam
Chương 403: Ai nói nữ tử không bằng nam
Chương 404: Hòa hợp
Chương 405: Phú khả địch quốc
Chương 406: Đầu hiến thành phong
Chương 407: Coi tiền như rác
Chương 408: Người canh gác cạnh bến tàu
Chương 409: Không thành kế?
Chương 410: Hai phía
Chương 411: Cuối bản đồ thấy chủy thủ
Chương 412: Bán phá giá, tức hộc máu
Chương 413: Chủ nhân của Tô Châu
Chương 414: Quỳ xuống đi
Chương 415: Sở giao dịch chứng khoán
Chương 416: Mở rương báu
Chương 417: Tranh thủ được nửa ngày nhàn
Chương 418: Thà làm Ngụy quân tử, không làm Chân tiểu nhân
Chương 419: Hiếu tử thanh quan
Chương 420: Hiếu tử thanh quan
Chương 421: Thê tử và phiền não
Chương 422: Mọi chuyện đủ cả, chỉ thiếu gió đông
Chương 423: Đại sự kiện
Chương 424: (a&b): Liễu ám hoa minh & Ai là kẻ nói dối
Chương 425: Lòng dạ khó lường
Chương 426: Là gian hay trung
Chương 427: Quan huyện và trạng sư
Chương 428: Hải Thụy phản kích
Chương 429: Câu trả lời
Chương 430: Làm khó
Chương 431: Tam anh chiến Lữ Bố, vẫn đánh không lại
Chương 432: Máy dệt cùng tiếng đàn
Chương 433: Khách nhân phương xa, xin người ở lại
Chương 434: Mộng lan
Chương 435: Không mời tự đến
Chương 436: Diễn giả thành thật, diễn thật thành giả
Chương 437: Phu nhân, chính là một đại nhân
Chương 438: Đàm phán
Chương 439: Sở đấu giá bình chuẩn
Chương 440: Trung thu Tô Châu
Chương 441: Tô tuyết
Chương 442: Lương thần mỹ cảnh
Chương 443: Lựa chọn của Tô Tuyết
Chương 444: Hồng bào
Chương 445: Điềm lành
Chương 446: Xuất phát
Chương 447: Hồ công tử, thúc thúc ngươi gọi ngươi về ăn cơm
Chương 448: Ai cũng là cao nhân
Chương 449: Đại hội triển lãm
Chương 450: Mua bán và mặc cả
Chương 451: Gian thương
Chương 452: Nước chát và giá đỗ
Chương 453: Bí chiến pháp
Chương 454: Một năm nữa lại tới
Chương 455: Tết nhất mà như thế đấy
Chương 456: Chiến tranh nam nữ
Chương 457: Đông phong khởi
Chương 458: Phong ba loạn
Chương 459: Lữ đậu ấn
Chương 460: Nửa bầu trời
Chương 461: Hồ Điệp trận
Chương 462: Kim khắc mộc, Uyên Ương đấu Hồ Điệp
Chương 463: Gặp lại cố nhân
Chương 464: Thúy Kiều và Từ Hải
Chương 465: Sắp đặt cạm bẫy
Chương 466: Kế liên hoàn - không thành
Chương 467: Kế liên hoàn - dương đông kích tây
Chương 468: Chí hướng
Chương 469: Thích Kế Quang nhận tội
Chương 470: Một chiêu thần kỳ
Chương 471: Ai lên thuyền ai
Chương 472: Nhất phẩm hoành đồ
Chương 473: Rút quân
Chương 474: Diệu kế
Chương 475: Gặp phải ma rồi
Chương 476: Kế liên hoàn - dục cầm cố túng
Chương 477: Lập công ra mắt
Chương 478: Kế liên hoàn - từ không hóa có
Chương 479: Bị lừa rồi
Chương 480: Hàng
Chương 481: Lần đọ sức cuối cùng
Chương 482: Lần đọ sức cuối cùng (2)
Chương 483: Cho một cơ hội
Chương 484: Tính cho tương lai
Chương 485: Cắt máu ăn thề
Chương 486: Khó có lời giải
Chương 487: Chi bằng trở về
Chương 488: Mưu tính sâu xa
Chương 489: Lão thuyền chủ rời thuyền
Chương 490: Không cần nhịn nữa
Chương 491: Dương Minh công từ
Chương 492: Hoa nở hoa rụng
Chương 493: Triều khởi triều lạc
Chương 494: Thanh quan vô địch
Chương 495: Giao nhận
Chương 496: Phú khả địch quốc
Chương 497: Âm mưu cuối cùng
Chương 498: Phản kinh
Chương 499: Nhi tử
Chương 500: Trường ca đương khốc
Chương 501: Cảm vi thiên hạ tiên
Chương 502: Thích lam bào không thích hồng bào
Chương 503: Ngọc vỡ
Chương 504: Ngói lành
Chương 505: Người thừa kế đế quốc
Chương 506: Tố thủ điều canh
Chương 507: Bỏ bê công việc
Chương 508: Nạp viện
Chương 509: Đầu hồ
Chương 510: Thiên đường và địa ngục
Chương 511: Dạ đàm
Chương 512: Lý chí, lục quang tổ
Chương 513: Dĩ thực vi thiên
Chương 514: Kẻ này không tầm thường
Chương 515: Dưỡng đức
Chương 516: Cây hòe
Chương 517: Thiên thời, địa lợi, nhân hòa
Chương 518: Chiêu sư
Chương 519: Đình thôi
Chương 520: Lòng vua khó đoán
Chương 521: Thầy tướng
Chương 522: Ai cũng yêu Khổng Tử
Chương 523: Vua chẳng yêu Mạnh Tử
Chương 524: Luyện đan
Chương 525: Như Ý gần Dụ vương được chăng ?
Chương 526: Tiềm long
Chương 527: Hợp nhau
Chương 528: Dạy học
Chương 529: Lại thi hương
Chương 530: Trùng hợp hay là
Chương 531: Quyết định sóng gió
Chương 532: Hóa giải ?
Chương 533: Già mà không chết
Chương 534: Thiên hạ đệ nhất nha nội
Chương 535: Khó xử
Chương 536: Thần y vào kinh
Chương 537: Lý nương nương
Chương 538: Gió lớn nổi lên rồi!
Chương 539: Thế tiến công
Chương 540: Thuyết phục
Chương 541: Thỉnh tội
Chương 542: Nghiêm Thế Phiên phản kích
Chương 543: Ai có thể cười đến cuối cùng
Chương 544: Thiên tâm
Chương 545: Cục diện bế tắc
Chương 546: Phù kê
Chương 547: Mưa vẫn rơi
Chương 548: Bầu không khí không hòa hợp
Chương 549: Ở dưới cùng một mái hiên
Chương 550: Quả nhân có tật
Chương 551: An bài
Chương 552: Hãn vệ
Chương 553: Mời khách
Chương 554: Thắng bại
Chương 555: Thuộc về ai?
Chương 556: Nhân tuyển
Chương 557: Tam nặc!
Chương 558: Mỹ nhân nói đỡ
Chương 559: Trạng nguyên và trạng nguyên
Chương 560: Chân tướng và huyết thư
Chương 561: Lấy đức phục người
Chương 562: Khoa học gia
Chương 563: Trâu gỗ ngựa máy
Chương 564: Đại phát minh
Chương 565: Trước giông tố
Chương 566: Đi đêm lắm cũng có ngày gặp ma
Chương 567: Nữ nhân đáng phục (1+2)
Chương 568: Tá đao (1+2)
Chương 569: Sát nhân
Chương 570: Nhật ký tử vong
Chương 571: Chỉ còn đường chết ?
Chương 572: Chiếu ngục Đông Xưởng
Chương 573: Sự lựa chọn
Chương 574: Vượt ải
Chương 575: Chữa bệnh (1+2)
Chương 576: Làm bạn với vua như chơi với hổ (1+2)
Chương 577: Ân điển
Chương 578: Giải cứu
Chương 579: Thẩm lão thúc
Chương 580: Phản ứng của mỗi bên
Chương 581: Hỏi trường sinh
Chương 582: Hung thủ
Chương 583: Nữ nhân mất tích
Chương 584: Lễ tang của đại lão
Chương 585: Hiển linh
Chương 586: Hung phạm
Chương 587: Thánh tâm
Chương 588: Khóc đi không phải là tội
Chương 589: Dị khúc đồng công
Chương 590: Mắng
Chương 591: Kết thúc đi, thời đại ủy khuất cầu toàn. .
Chương 592: Ngựa gầy lông dài móng to
Chương 593: Đại nhĩ tặc
Chương 594: Đoạn đầu phạn
Chương 595: Trên pháp trường!
Chương 596: Sinh tử chi gian
Chương 597: Dạ yến
Chương 598: Phản khách vi chủ
Chương 599: Quyết liệt
Chương 600: Wellcome tuyên phủ
Chương 601: Người tiều tụy gặp người tiều tụy
Chương 602: Bốn tên Thai Cát
Chương 603: Để ta
Chương 604: Bạch Liên mật ngữ
Chương 605: Bận rộn uổng phí
Chương 606: Uy hiếp
Chương 607: Can đảm đôi khi cũng bùng phát
Chương 608: 400 thì 400
Chương 609: Lão tây nhi
Chương 610: Lời tạm biệt
Chương 611: Khải hoàn
Chương 612: Người vui kẻ buồn
Chương 613: Nhâm Tuất tam tử
Chương 614: Đêm giao thừa
Chương 615: Nguyên đán
Chương 616: Đại điển
Chương 617: Thoát hiểm
Chương 618: Muốn dừng cũng chẳng được
Chương 619: Thượng thiện nhược thủy
Chương 620: Không thấu hiểu được nữa
Chương 621: Quỳnh Lâm tửu điếm
Chương 622: Cướp vinh quang
Chương 623: Sư đồ
Chương 624: Yêu
Chương 625: Muốn người ta không biết trừ khi đừng có làm
Chương 626: Vua dự đoán
Chương 627: Kết quả
Chương 628: Thắng lớn
Chương 629: Đường nào đây?
Chương 630: Bộc nghị chi tranh
Chương 631: Tầm cao lịch sử
Chương 632: Đối thủ trời sinh?
Chương 633: Cháy rồi
Chương 634: Bồi dưỡng mầm non
Chương 635: Chim én trở về
Chương 636: Người có tình rồi cũng sẽ sum họp
Chương 637: Vô đề
Chương 638: Mị lực vô hạn (1+2)
Chương 639: Bản tấu cuối cùng
Chương 640: Bão nhất
Chương 641: Trình độ của diễn viên
Chương 642: Bọ ngựa bắt ve, chim sẻ ở đằng sau
Chương 643: Thật thật giả giả (1+2)
Chương 644: Đế vương tâm
Chương 645: Đế vương thuật
Chương 646: Khốn cảnh của kẻ tù tội
Chương 647: 800 lượng
Chương 648: Chung thẩm
Chương 649: Hạ ngục xét nhà
Chương 650: Lời dạy bảo đến từ thủ phụ
Chương 651: Bạch vân thương cẩu
Chương 652: Tân tướng
Chương 653: Hòa hợp êm thấm
Chương 654: Thành viên tổ chức
Chương 655: Lại thấy điềm lành
Chương 656: Điềm lành đối điềm lành
Chương 657: Kỳ lân
Chương 658: Thịnh thế
Chương 659: Ảnh hưởng (1+2)
Chương 660: Khởi đầu của sự khôi phục
Chương 661: Đế khốc
Chương 662: Hoàng đế muốn nam tuần
Chương 663: Ý ta đã quyết
Chương 664: Tri phủ Hoải An
Chương 665: To gan, to gan, to gan hết mức
Chương 666: Thánh nhân chưa chết
Chương 667: Dương Châu mạn
Chương 668: Y vương
Chương 669: Thượng hải
Chương 670: Thẩm huyện lệnh
Chương 671: Sa vật lược
Chương 672: Gốc và ngọn
Chương 673: Biển
Chương 674: Đừng coi thường
Chương 675: Kế hoạch của Thẩm Mặc
Chương 676: Về quê
Chương 677: Phụ thân
Chương 678: Ký sự của Sa Vật Lược
Chương 679: Chết cũng giữ sĩ diện nên chịu tội sống
Chương 680: Định Giang vương
Chương 681: Thiên tai nhân họa
Chương 682: Phủ thừa thiên
Chương 683: Phải làm sao (1+2)
Chương 684: Thôi thái y
Chương 685: Toan tính của mỗi người (1+2)
Chương 686: Làm thái giám như thế nào?
Chương 687: Cơ hội (1+2)
Chương 688: Thử thuốc (1+2)
Chương 689: Mưu phản (1+2)
Chương 690: Lửa và nước
Chương 691: Bắc cầu (1+2)
Chương 692: Đoạt đế (1+2)
Chương 693: Trả giá (1+2)
Chương 694: Liên tâm (1+2)
Chương 695: Nhược vũ (1+2)
Chương 696: Các anh đã bị bắt (1+2)
Chương 697-1: Liên hoàn Uyên ương trận!
Chương 698: Viện quân trời giáng
Chương 699: Thị phi (1+2+3+4)
Chương 700: Quý tử (1-2)
Chương 701: Tiểu ma tinh
Chương 702: Thùy chi quá
Chương 703: Phụ chi quá (1+2)
Chương 704: Thưởng phạt
Chương 705: Trăm tuổi
Chương 706: Mỗi người một hoàn cảnh
Chương 707: Trọc lệ hai hàng
Chương 708: Hồng sai
Chương 709: Trả thù
Chương 710: Lễ bộ
Chương 711: Tông phiên
Chương 712: Hâm mộ và ghen tị
Chương 713: Lo xa lo gần
Chương 714: Chẩn tai
Chương 715: Tông phiên điều lệ
Chương 716: Dẹp loạn
Chương 717: Tâm sự bên bếp lửa
Chương 718: Dự cảm
Chương 719: Trang viên
Chương 720: Chính khí vĩnh tồn
Chương 721: Trong miếu Ngũ Lộ Tài Thần (1+2+3+4)
Chương 722: Lá thư tuyệt mệnh
Chương 723: Tháng giêng
Chương 724: Nguyên hanh lợi trinh
Chương 725: Đêm đã khuya
Chương 726: Kháng long hữu hối
Chương 727: Mộng tưởng và hiện thực (1 + 2 + 3)
Chương 728: Diễn biến khó lường (1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6)
Chương 729-1: Thành bại (1)
Chương 730: Mùa xuân Giang Nam
Chương 731: Đông kinh nam lược
Chương 732: Định phong ba
Chương 733: Khốn cảnh tù đồ
Chương 734: Kẻ đừng sau
Chương 735: Dương
Chương 736: Bánh xe lịch sử
Chương 737: Lễ vật
Chương 738: Bày mưu tính kế
Chương 739: Bốn vị mưu sĩ
Chương 740: Huyện long nam (1+2+3+4)
Chương 741-1: Dân tâm như nước (1)
Chương 742-1: Tâm tư của kinh lược đại nhân (1+2+3)
Chương 743-1: Chiến thắng chi đạo (1-2)
Chương 744-1: Tình thế nghịch chuyển (1-2)
Chương 745-1: Sống mái với nhau (1+2)
Chương 746-1: Tan vỡ (1-2)
Chương 747-1: Bình định(1)
Chương 748: Tịch dương
Chương 749: Về quê
Chương 750: Thiên hạ náo nhiệt
Chương 751: Sóng gió ngày trở về
Chương 752: Ngọc đàn
Chương 753: Chẳng được an nhàn
Chương 754: Chẳng được an nhàn (2)
Chương 755: Giang hồ lắm chuyện
Chương 756: Cuối năm rối ren
Chương 757: Năm cùng tháng tận
Chương 758: Năm mới không an lành
Chương 759: Tránh không thoát (1-4)
Chương 760-1: Khó lường! (1-3)
Chương 761-1: Cầu người chẳng bằng cầu mình (1)
Chương 762-1: Thẩm phán (1)
Chương 763-1: Tam công hòe (1)
Chương 764-1: Quân thần phụ tử (1 & 2)
Chương 765-1: Đại hạn (1)
Chương 766-1: Hoàng đế băng hà (1)
Chương 767-1: Di chiếu và chiếu đăng cơ (1+2)
Chương 768-1: Khoảng lặng nhỏ (1)
Chương 769-1: Tảo triều (1)
Chương 770-1: Chẳng nổi ba ngày (1)
Chương 771: Gửi thư
Chương 772: Ngôn quan
Chương 773-1: Tề gia (1+2+3)
Chương 774-1: Tân quan thượng nhiệm (1+2)
Chương 775-1: Thời buổi rối ren (1-5)
Chương 776-1: Thập nguyệt vi thành(1+2+3)
Chương 777-1: Tây phong kính(1+2)
Chương 778-1: Xạ thiên lang(1)
Chương 779-1: Quyển bình cương(1)
Chương 780-1: Chiến chính hàm(1)
Chương 781-1: Tây phong phá (1+2+3+4)
Chương 782: Khải hoàn
Chương 783-1: Đình thôi (1)
Chương 784-1: Nội các đại học sĩ (1+2)
Chương 785-1: Nội các (1+2+3)
Chương 786: Tranh chấp(1+2+3)
Chương 787-1: Sứ giả tới (1)
Chương 787-5: Sứ giả tới (5)
Chương 789-1: Linh Tế cung (1)
Chương 790-1: Kinh sát (1)
Chương 791-1: Mùa xuân lạnh lẽo (1)
Chương 792-1: Hổ đấu sói (1)
Chương 793-1: Vị đại lão duy nhất (1)
Chương 794-1: Bữa ăn cuối cùng (1)
Chương 795: Chi bằng trở về
Chương 796: Thượng thư bị tập kích
Chương 797: Gió đông nổi, trống trận rung
Chương 798: Trên đời này, ai sợ ai
Chương 799: Nhân nhân tự nguy
Chương 800: Thời buổi loạn lạc
Chương 801-1: Loạn trung thu (1)
Chương 802: Quế bảng phiêu hương
Chương 803: "Mãnh" hiệu
Chương 804: Thúc thị ly tinh
Chương 805: Hy vọng
Chương 806: Kinh biến
Chương 807: Thẩm vấn
Chương 808-1: Ngoài ý muốn
Chương 809-1: Nhiệm vụ bất khả thi
Chương 810: Trường ca đương khốc
Chương 811: Thẩm
Chương 812: Bức cung
Chương 813-1: Thần kiếm xuất vỏ
Chương 814: Chân tướng
Chương 815: Các thần tiên
Chương 816: Tể tướng phẫn nộ
Chương 817: Hại cha
Chương 818: Bại lộ cơ mưu
Chương 819: Lễ tang và chuông báo tang
Chương 820: Truy điệu
Chương 821: Không tha
Chương 822: Tuyệt sát
Chương 823: Tiễn năm cũ
Chương 824: Chỉ còn một cách
Chương 825: Nói và không nói
Chương 826: Hội diện
Chương 827: Đường ở đâu
Chương 828: Ở dưới chân
Chương 829: Cao lão tam sắp về rồi
Chương 830: Danh sư cao đồ
Chương 831: Khởi đầu mới
Chương 832: Bằng hữu
Chương 833: Quan trường như cái chợ
Chương 834: Thời gian không đợi ta
Chương 835: Thần cản giết thần
Chương 836: Cuộc loạn đấu cuối cùng
Chương 837: Tam kê báo hiểu
Chương 838: Long Khánh tân chính
Chương 839: Đại duyệt binh
Chương 840: Sa trường điểm binh
Chương 841: Tây bắc vọng
Chương 842: Kỵ quyển bình cương
Chương 843: Sạ thiên lang
Chương 844: Phục đông thắng
Chương 845: Mùa đông dài nhất
Chương 846: Hy vọng
Chương 847: Lai khách
Chương 848: Sách nam gia thố
Chương 849: Phong dữ đình
Chương 850: Ỷ thiên
Chương 851: Đối quyết
Chương 852: Hương nguyện
Chương 853: Ta không đồng ý
Chương 854: Chung kim
Chương 855: Tâm tư công chúa
Chương 856: Tâm tư các lão
Chương 857: Kiêu hùng một thủa
Chương 858: Ba món quà
Chương 859: Nàng là minh châu của thảo nguyên
Chương 860: Biến cố trong hôn lễ
Chương 861: Truyền thuyết về tam nương tử
Chương 862-1: Nam trung quốc hải (1)
Chương 863-1: Phiên ly (1)
Chương 864: Hội minh (1)
Chương 865: Hội minh (2)
Chương 866: Về kinh (01)
Chương 867: Về kinh (02)
Chương 868: Về kinh (03)
Chương 869: Thời cuộc (1)
Chương 870: Thời cuộc (2)
Chương 871: Ám đấu
Chương 872: Minh tranh
Chương 873: Long Khánh hoàng đế
Chương 874: Tân thiên
Chương 875: Sự trầm mặc khó hiểu
Chương 876-1: Đại chính biến - Tự (1)
Chương 877-1: Đại chính biến - Quyết chiến Tử Cấm thành(3 - 4)
Chương 878: Đại chính biến - Hươu chết chưa biết về tay ai (1-5)
Chương 879-1: Đại chính biến - Thắng bại chuyển đầu(1)
Chương 880: Nghịch thiên (1 - 5)
Chương 881: Hỏa trung thủ lật (1 - 4)
Chương 882: Điểm bắt đầu (1 - 4)
Không tìm thấy chương nào phù hợp